شکست پروژه طراحی سایت همیشه به این معنی نیست که سایت اصلاً راه‌اندازی نشده است. گاهی سایت تحویل داده می‌شود، اما هزینه و زمان اجرای آن بسیار بیشتر از برنامه اولیه بوده، امکانات موردنیاز به‌درستی کار نمی‌کنند یا ساختار پروژه برای توسعه‌های بعدی مناسب نیست.
در بسیاری از موارد، ریشه این مشکلات قبل از شروع کدنویسی شکل می‌گیرد. تصمیم‌های اشتباه درباره نیازمندی‌ها، محدوده پروژه، تکنولوژی، طراحی، امنیت و نحوه مدیریت پروژه می‌توانند در ادامه هزینه زیادی ایجاد کنند.
در ادامه ۱۲ اشتباه مهمی را بررسی می‌کنیم که قبل و هنگام توسعه سایت می‌توانند احتمال شکست پروژه را افزایش دهند.
۱. شروع پروژه بدون مشخص کردن نیازمندی‌ها
یکی از رایج‌ترین اشتباهات این است که پروژه بدون مشخص بودن دقیق نیازهای کسب‌وکار شروع شود. اینکه «یک سایت می‌خواهیم» برای شروع یک پروژه توسعه کافی نیست.
باید مشخص باشد سایت چه هدفی دارد، کاربران چه کسانی هستند، چه فرآیندهایی قرار است در سایت انجام شوند و مهم‌ترین امکانات موردنیاز چیست.
اگر این موارد از ابتدا مشخص نباشند، در طول توسعه دائماً نیازهای جدید مطرح می‌شوند و پروژه از مسیر اولیه خود خارج می‌شود.
۲. مشخص نکردن محدوده پروژه یا Scope
حتی زمانی که امکانات کلی سایت مشخص هستند، اگر محدوده دقیق پروژه تعریف نشده باشد، اختلاف درباره اینکه چه چیزی جزو پروژه است و چه چیزی نیست بسیار محتمل خواهد بود.
Scope باید مشخص کند چه صفحات، امکانات، پنل‌ها، APIها، سرویس‌ها و فرآیندهایی در نسخه موردنظر توسعه داده می‌شوند.
این کار علاوه بر کنترل پروژه، امکان برآورد منطقی‌تر زمان و هزینه را نیز فراهم می‌کند.
۳. انتخاب تکنولوژی بر اساس سلیقه به‌جای نیاز پروژه
انتخاب تکنولوژی باید بر اساس نیاز واقعی پروژه انجام شود، نه صرفاً به دلیل محبوب بودن یک زبان یا فریم‌ورک.
ساختار پروژه، تعداد کاربران، نوع داده‌ها، نیازهای امنیتی، APIها، قابلیت توسعه در آینده و تخصص تیم توسعه باید در انتخاب تکنولوژی و معماری در نظر گرفته شوند.
یک انتخاب نامناسب ممکن است در ابتدای پروژه مشکل بزرگی ایجاد نکند، اما هنگام توسعه قابلیت‌های جدید یا افزایش مقیاس، محدودیت‌های آن آشکار شود.
۴. تمرکز بیش از حد روی ظاهر و بی‌توجهی به فرآیندهای سایت
طراحی ظاهری مهم است، اما یک سایت موفق فقط با ظاهر زیبا ساخته نمی‌شود. اگر فرآیندهای اصلی کسب‌وکار به‌درستی طراحی نشده باشند، حتی یک رابط کاربری حرفه‌ای نیز نمی‌تواند مشکل را حل کند.
قبل از طراحی UI باید مشخص باشد کاربر چه مسیری را طی می‌کند، چه اطلاعاتی وارد می‌کند و در هر مرحله چه نتیجه‌ای دریافت خواهد کرد.
۵. تغییر مداوم امکانات در زمان توسعه
تغییر نیازها در پروژه‌های واقعی ممکن است اتفاق بیفتد، اما اضافه کردن مداوم امکانات جدید بدون بررسی تأثیر آن‌ها روی Scope، زمان و هزینه می‌تواند پروژه را از کنترل خارج کند.
هر قابلیت جدید بهتر است قبل از ورود به پروژه از نظر زمان توسعه، هزینه، وابستگی‌های فنی و تأثیر آن بر امکانات موجود بررسی شود.
۶. نداشتن مستندات مشخص
پروژه‌ای که هیچ مستندات مشخصی درباره نیازمندی‌ها، ساختار فنی، APIها، دسترسی‌ها یا نحوه استفاده از بخش‌های مختلف ندارد، در ادامه سخت‌تر مدیریت و توسعه داده می‌شود.
مستندات به تیم توسعه و مالک پروژه کمک می‌کنند بدانند چه چیزی قرار است ساخته شود و بخش‌های مختلف سیستم چگونه به یکدیگر متصل هستند.
۷. بی‌توجهی به امنیت از ابتدای توسعه
امنیت نباید بعد از اتمام برنامه‌نویسی به پروژه اضافه شود. احراز هویت، سطح دسترسی کاربران، مدیریت اطلاعات حساس، اعتبارسنجی ورودی‌ها و سایر موارد امنیتی باید از مراحل اولیه طراحی سیستم در نظر گرفته شوند.
نادیده گرفتن امنیت می‌تواند بعداً باعث بازطراحی بخش‌هایی از سیستم و ایجاد هزینه و ریسک بیشتر شود.
۸. نادیده گرفتن SEO در زمان توسعه
SEO فقط به تولید محتوا و قرار دادن کلمات کلیدی در صفحات محدود نیست. ساختار فنی سایت، سرعت، URLها، وضعیت صفحات، داده‌های قابل ایندکس و بسیاری از موارد دیگر از زمان توسعه اهمیت دارند.
اگر الزامات فنی SEO از ابتدا در معماری و توسعه در نظر گرفته نشوند، ممکن است بعداً برای اصلاح ساختار سایت به تغییرات قابل‌توجهی نیاز باشد.
۹. نداشتن برنامه مشخص برای تست
تحویل سریع سایت بدون تست کافی یکی از دلایل ایجاد خطاهای جدی بعد از انتشار است. تست باید فرآیندهای اصلی سایت را پوشش دهد و فقط به بررسی ظاهری صفحات محدود نشود.
ثبت‌نام، ورود، فرم‌ها، پرداخت، پنل مدیریت، پنل کاربری، دسترسی‌ها، APIها و نمایش سایت در دستگاه‌های مختلف باید متناسب با پروژه بررسی شوند.
۱۰. وابستگی کامل پروژه به یک فرد بدون مستندات و دسترسی مناسب
اگر تمام اطلاعات پروژه فقط در اختیار یک برنامه‌نویس باشد و مالک سایت به Source Code، دسترسی‌های ضروری یا مستندات موردنیاز دسترسی نداشته باشد، ادامه توسعه یا نگهداری پروژه می‌تواند بسیار دشوار شود. قبل از شروع پروژه باید درباره مالکیت Source Code، Repository، دسترسی‌های سرور و Database و همچنین نحوه تحویل اطلاعات توافق مشخصی وجود داشته باشد.
۱۱. انتخاب مجری فقط بر اساس قیمت
پایین‌ترین قیمت لزوماً به معنی بهترین انتخاب نیست. تفاوت قیمت بین پروژه‌ها می‌تواند ناشی از تفاوت در Scope، کیفیت معماری، تجربه تیم، فرآیند تست، امنیت، مستندسازی و پشتیبانی باشد.
برای انتخاب مجری بهتر است علاوه بر هزینه، نمونه‌کارهای مرتبط، روش اجرای پروژه، تکنولوژی مورد استفاده، نحوه تحویل و شرایط پشتیبانی نیز بررسی شوند.
۱۲. مشخص نکردن شرایط تحویل و پشتیبانی
یکی از اشتباهات مهم این است که شرایط پایان پروژه و خدمات پس از تحویل از ابتدا مشخص نشوند.
باید مشخص باشد چه چیزی به‌عنوان نسخه نهایی تحویل داده می‌شود، Source Code و دسترسی‌ها چگونه ارائه می‌شوند، آموزش پنل مدیریت چگونه انجام می‌شود و پشتیبانی شامل چه مواردی است.
همچنین بهتر است تفاوت میان رفع خطا، پشتیبانی و توسعه قابلیت‌های جدید از ابتدا مشخص شود.
چطور احتمال شکست پروژه طراحی سایت را کاهش دهیم؟
برای کاهش ریسک، قبل از شروع توسعه باید نیازهای کسب‌وکار و Scope پروژه مشخص شوند و درباره تکنولوژی، معماری، زمان‌بندی، هزینه، نحوه تست، مالکیت Source Code، شرایط تحویل و پشتیبانی توافق روشنی وجود داشته باشد.
در طول پروژه نیز بهتر است تغییرات جدید به‌صورت کنترل‌شده انجام شوند و نسخه‌های مختلف سایت به‌طور منظم بررسی و تست شوند.
در نهایت ...
بسیاری از شکست‌های پروژه‌های طراحی سایت نتیجه یک خطای فنی واحد نیستند؛ بلکه از مجموعه‌ای از تصمیم‌های اشتباه قبل و هنگام توسعه شکل می‌گیرند. مشخص نبودن نیازمندی‌ها، Scope نامشخص، انتخاب نادرست تکنولوژی، تغییرات کنترل‌نشده، ضعف مستندات، بی‌توجهی به امنیت و SEO و نداشتن فرآیند تست از مهم‌ترین این موارد هستند.
هرچه پروژه قبل از شروع کدنویسی دقیق‌تر تعریف شود و در طول توسعه نیز فرآیند مشخصی برای مدیریت تغییرات، تست و تحویل وجود داشته باشد، احتمال افزایش هزینه، تأخیر و مشکلات فنی در آینده کمتر خواهد شد.
دیدگاه خود را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌شود.
